Κάποιοι Δημιουργιστές, αφού παρακάμπτουν όλες τις ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ που έχει παρουσιάσει η Επιστήμη αποδεικνύοντας τη θεωρία τής Εξέλιξης, σαν να μην υπάρχουν αποδείξεις, κάνουν ένα ακόμα ατόπημα: Σε μία αγωνιώδη προσπάθεια να βρουν δογματικές αντιθέσεις τής Επιστημονικά αποδεδειγμένης θεωρίας τής Εξέλιξης, με την Ορθόδοξη πίστη, "στραμπουλάνε" τις έννοιες τής Ορθόδοξης πίστης, μόνο και μόνο για να δημιουργήσουν "τεχνητές" αντιθέσεις, εκεί που δεν υπάρχουν.

Το βασικό τους πρόβλημα όμως, είναι ότι όχι μόνο εκτίθενται ως διαστρεβλωτές τής Ορθόδοξης πίστης, αλλά φθάνουν στο σημείο να ταυτίσουν την Ορθόδοξη πίστη με Πλατωνικές ειδωλολατρικές ιδέες, που έχουν ανατραπεί και αναθεματισθεί από την Ορθόδοξη πίστη, ήδη από τους πρώτους μετά Χριστόν αιώνες!

Ας δούμε ένα τέτοιο παράδειγμα διαστρέβλωσης τής Ορθόδοξης πίστης από Δημιουργιστές, όσον αφορά τους Λόγους τών Όντων. Λέει ένας Δημιουργιστής:

"Η ορθόδοξη πατερική παράδοση ερμηνεύει το μυστήριο της δημιουργίας μέσω της ουσιοποιού ενεργείας του Θεού, την οποία συναντάμε στα γραπτά του Διονυσίου του Αρεοπαγίτου. Η ενέργεια αυτή έχει διττό νόημα: Αφενός, ο Θεός δίδει στα όντα την ύπαρξη εκ του «μη όντος», κατά το είδος και κατά τη φύση καθενός...

Η Ορθόδοξη Θεολογία κατανοεί την κτίση όχι ως προϊόν τυφλών δυνάμεων, αλλά ως πραγματοποιημένη σύμφωνα με τους «λόγους των όντων», δηλαδή τα αγαθά θεία θελήματα που προϋπάρχουν εν τω Θεώ. Ο κόσμος δημιουργείται με νόημα, με σκοπό, με εσωτερική τάξη, όχι ως πεδίο ανταγωνισμού και επιβίωσης".

Και άλλος Δημιουργιστής προχωρώντας σε μεγαλύτερη ασέβεια επί τού θέματος αυτού, γράφει:

"Εδώ ερχόμαστε σε ένα ΤΕΡΑΣΤΙΟ πρόβλημα της θεωρίας της Εξελίξεως, η οποία έρχεται σε αντίθεση με την διδασκαλία της Εκκλησίας περί των λόγων των όντων. Πολύ συνοπτικά, σύμφωνα με τη διδασκαλία αυτή, η φύση κάθε κτιστού όντος νοείται βάσει του λόγου του, ο οποίος ενυπάρχει εις τον Θεό Λόγο. Οι λόγοι αυτοί αποτελούν το πρότυπο βάσει του οποίου δημιουργείται, οριοθετείται, προσδιορίζεται και υπάρχει κάθε τί στο σύμπαν, σύμφωνα με τη Θεία Βούληση.".

Ας δούμε προσεκτικά λοιπόν πού βρίσκονται τα λάθη, σε όσα μάς λένε αυτοί οι Δημιουργιστές, ξεκινώντας από τον Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη.

Έχουμε ήδη δει τι γράφει στο Κόρπους του, σε άλλο σχετικό άρθρο, όσον αφορά την Φυσική Επιλογή. Εκεί είδαμε, ότι ο ίδιος ο Διονύσιος, ξεκαθαρίζει πόσο ΚΑΛΗ είναι η Φυσική Επιλογή ως ΜΕΡΙΚΟ ΚΑΛΟ, έστω και αν για τη γέννηση όντων, θυσιάζονται άλλα όντα, και πόσο σύμφωνο είναι αυτό με τα θεία θελήματα.

Εδώ όμως, πρέπει να σταθούμε και στο εξής: Ο Διονύσιος, τον οποίο επικαλείται εδώ ο Δημιουργιστής, μιλάει όχι μόνο για "ουσιοποιό ενέργεια", αλλά και για "ουσιοποιό πρόοδο", κυρίως στο έργο του «Περί θείων ονομάτων». Δείτε στη συνέχεια ένα απόσπασμα, που δείχνει ότι η «ουσιοποιός πρόοδος» δεν είναι μια στιγμή στο παρελθόν, αλλά η διαρκής αιτία που κρατά τα πάντα σε κίνηση και ύπαρξη:

Και γαρ η ταγαθού θεωνυμία τας όλας τού πάντων αιτίου προόδους εκφαίνουσα, και εις τα όντα και εις τα ουκ όντα εκτείνεται, και υπέρ τα όντα και υπέρ τα ουκ όντα εστίν.

Η δε τού όντος, εις πάντα τα όντα εκτείνεται και υπέρ τα όντα εστίν.

Η δε τής ζωής εις πάντα τα ζώντα εκτείνεται και υπέρ τα ζωντά εστιν.

Η δε τής σοφίας εις πάντα τα νοερά και λογικά και αισθητικά εκτείνεται και υπέρ πάντα ταύτά εστι.

Θα υπενθυμίσουμε λοιπόν αυτό: ότι σκοπός του λόγου δεν είναι να φανερώσει την υπερούσια ουσία — δηλαδή αυτό που είναι πέρα από κάθε ουσία — γιατί αυτό είναι άρρητο, άγνωστο, τελείως ανέκφραστο και υπερβαίνει ακόμη και την ίδια την ένωση· αλλά να υμνήσει τη δημιουργική πρόοδο της θείας αρχής της ουσίας, η οποία δίνει ύπαρξη σε όλα τα όντα.

Διότι και το θεϊκό όνομα του Αγαθού, καθώς φανερώνει όλες τις προόδους του Αιτίου των πάντων, εκτείνεται και στα όντα και στα μη όντα, και βρίσκεται πάνω από τα όντα και πάνω από τα μη όντα.

Το όνομα του Όντος εκτείνεται σε όλα τα όντα και βρίσκεται πάνω από όλα τα όντα.

Το όνομα της Ζωής εκτείνεται σε όλα τα ζωντανά και βρίσκεται πάνω από όλα τα ζωντανά.

Και το όνομα της Σοφίας εκτείνεται σε όλα τα νοερά, λογικά και αισθητά όντα και βρίσκεται πάνω από όλα αυτά.

Ο ων όλου τού είναι κατά δύναμιν υπερούσιός εστιν υποστάτις αιτία και δημιουργός όντος, υπάρξεως, υποστάσεως, ουσίας, φύσεως, αρχή και μέτρον αιώνων και χρόνων οντότης και αιών τών όντων, χρόνος τών γινομένων, το είναι τοις οπωσούν ούσι, γένεσις τοις οπωσούν γινομένοις.

Εκ τού όντος αιών και ουσία και ον και χρόνος και γένεσις και γινόμενον, τα εν τοις ούσιν όντα και τα οπωσούν υπάρχοντα και υφεστώτα.

Και γαρ ο θεός ου πώς εστιν ων, αλλ' απλώς και απεριορίστως όλον εν εαυτώ το είναι συνειληφώς και προειληφώς.

Ο Ων είναι κατά τη δύναμη, η υπερούσια υποστατική αιτία όλου του «είναι». Είναι Δημιουργός όντος, υπάρξεως, υποστάσεως, ουσίας, φύσεως, είναι Αρχή και Μέτρο τών αιώνων, Οντότητα των χρόνων και Αιώνας των όντων· είναι ο Χρόνος όσων γίνονται, το "Είναι" όσων υπάρχουν με οποιοδήποτε τρόπο, η Γένεση όσων έχουν οποιουδήποτε είδους γένεση.

Από τον Όντα, προέρχονται ο αιώνας και η ουσία και το ον και ο χρόνος και η γένεση και ό,τι γίνεται, όσα υπάρχουν μέσα στα όντα, και αυτά που με οποιοδήποτε τρόπο υπάρχουν και υφίστανται.

Γιατί βέβαια ο Θεός δεν είναι ων με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο, αλλά γενικά και απεριόριστα συγκεντρώνει και προ-λαμβάνει στον εαυτό του όλο το "είναι".

Και αυτά εαυτών έκαστα συνεκτικώς, και πάντα τού καλού και αγαθού εφιέμενα, ποιεί και βούλεται πάντα όσα ποιεί και βούλεται.

Παρρησιάσεται δε και τούτο ειπείν ο αληθής λόγος, ότι και αυτός ο πάντων αίτιος δι’ αγαθότητος υπερβολήν πάντων ερά, πάντα ποιεί, πάντα τελειοί, πάντα συνέχει, πάντα επιστρέφει και έστι και ο θείος έρως αγαθός αγαθού δια το αγαθόν.

Αυτός γαρ ο αγαθοεργός τών όντων έρως, εν ταγαθώ καθ’ υπερβολήν προϋπάρχων, ουκ είασεν αυτόν άγονον εν εαυτώ μένειν, εκίνησε δε αυτόν εις το πρακτικεύεσθαι κατά την απάντων γεννητικήν υπερβολήν.

Και συγκρατεί ενωμένο το καθένα μέσα στον εαυτό του, ενώ όλα, επειδή ποθούν το Καλό και το Αγαθό, κάνουν και θέλουν όλα όσα κάνουν και θέλουν.

Και ο αληθινός λόγος θα τολμήσει να πει και αυτό: ότι και ο ίδιος ο Αίτιος των πάντων, από υπερβολική αγαθότητα, αγαπά τα πάντα· δημιουργεί τα πάντα, τελειοποιεί τα πάντα, συγκρατεί τα πάντα και τα επαναφέρει προς τον εαυτό Του. Και ο θείος έρωτας είναι αγαθός, επειδή προέρχεται από το Αγαθό και οδηγεί στο Αγαθό.

Λόγον γαρ αγγέλων δημιουργίας προαιωνιζόμεθα πιστεύοντες, λόγον εκάστης τών συμπληρουσών τον άνω κόσμον ουσιών και δυνάμεων, λόγον ανθρώπων, λόγον παντός ό τι τών εκ Θεού το είναι λαβόντων, ίνα μη τα καθ’ έκαστον λέγω,

τον αυτόν μεν απείρω δι’ εαυτόν υπεροχή αφράστως όντα και ακατανόητον, και πάσης επέκεινα κτίσεως,

και τής κατ’ αυτήν ούσης και νοουμένης διαφοράς και διακρίσεως, και τον αυτόν εν πάσι τοις εξ αυτού

κατά την εκάστου αναλογίαν αγαθοπρεπώς δεικνύμενόν τε και πληθυνόμενον, και εις εαυτόν τα πάντα ανακεφαλαιούμενον,

καθ’ ό το είναι και το διαμένειν, και το ευ και το αεί γεγονέναι, και τω γεγονέναι, και μένοντα και κινούμενα μετέχει Θεού.

Πάντα γαρ μετέχει Θεού τα γεγονότα, αναλόγως δε Θεού, ή κατά νουν, ή λόγον, ή αίσθησιν, ή κίνησιν ζωτικήν, ή ουσιώδη και εκτικήν επιτηδειότητα, ως τω μεγάλω και θεοφόρω Διονυσίω δοκεί τω Αρεοπαγίτη.

Όλα έχουν δημιουργηθεί από Αυτόν, μέσω Αυτού και για Αυτόν. Διότι, έχοντας προαιώνια μέσα στη αγαθή βούλησή Του τους λόγους όλων όσων πρόκειται να υπάρξουν, δημιούργησε σύμφωνα με αυτούς ολόκληρη την ορατή και αόρατη κτίση από το μηδέν, κάνοντας και συνεχίζοντας να κάνει τα πάντα με λόγο και σοφία στον κατάλληλο χρόνο, τόσο τα καθολικά όσο και τα επιμέρους.

Πιστεύουμε δηλαδή ότι υπάρχει προαιώνιος λόγος για τη δημιουργία των αγγέλων, λόγος για καθεμία από τις ουσίες και δυνάμεις που συμπληρώνουν τον επάνω κόσμο, λόγος για τους ανθρώπους, και λόγος για καθετί που έχει λάβει την ύπαρξή του από τον Θεό — για να μη μιλήσω ξεχωριστά για το καθένα.

Και ο ίδιος αυτός Λόγος είναι αφάνταστα υπεράνω όλων εξαιτίας της άπειρης υπεροχής Του, ακατάληπτος και ανέκφραστος, πέρα από κάθε κτίση και πέρα ακόμη και από κάθε διάκριση και διαφορά που υπάρχει ή νοείται μέσα στην κτίση.

Αλλά ο ίδιος φανερώνεται μέσα σε όλα όσα προέρχονται από Αυτόν, ανάλογα με τη δυνατότητα του καθενός, με τρόπο αντάξιο της αγαθότητάς Του, και πολλαπλασιάζεται φανερωτικά μέσα στα πάντα, ενώ συγχρόνως τα ανακεφαλαιώνει όλα μέσα στον εαυτό Του.

Σύμφωνα με Αυτόν, όλα μετέχουν στον Θεό ως προς το ότι υπάρχουν, διατηρούνται, υπάρχουν καλά και υπάρχουν πάντοτε — είτε πρόκειται για όντα που μένουν σταθερά είτε για όντα που κινούνται.

ίνα τής προς Θεόν, ως αίτιον, τα πάντα συναγούσης ενώσεως εκ τής ιδίας πρότερον αρξάμενος διαιρέσεως καθεξής δια τών μέσων ειρμώ και τάξει προβαίνων εις τον Θεόν λάβη το πέρας τής δια πάντων κατά την ένωσιν γινομένης υψηλής αναβάσεως,

...

Ο άνθρωπος εμφανίστηκε τελευταίος μέσα στη δημιουργία. Επειδή έχει συγγένεια με όλα τα όντα, λειτουργεί σαν ένας φυσικός σύνδεσμος. Μεσολαβεί ανάμεσα στα άκρα της κτίσης, χρησιμοποιώντας τα μέρη από τα οποία αποτελείται. Συγκεντρώνει μέσα του τα πολλά και διαφορετικά στοιχεία της φύσης, που από τη φύση τους βρίσκονται σε απόσταση το ένα από το άλλο.

Ο σκοπός αυτής της ένωσης είναι ο εξής: Ο άνθρωπος πρέπει πρώτα να ενώσει τα δικά του διαιρεμένα μέρη. Μετά, ακολουθώντας μια σειρά και τάξη, πρέπει να προχωρήσει σταδιακά μέσα από όλα τα ενδιάμεσα όντα. Έτσι, θα φτάσει στον Θεό, που είναι η Αιτία των πάντων. Με αυτόν τον τρόπο, ο άνθρωπος ολοκληρώνει την υψηλή ανάβαση προς την ένωση, η οποία αγκαλιάζει ολόκληρη τη δημιουργία.

...

ου μόνον την τούτων αυτών προς το είναι συντήρησιν, αλλά και την κατ ενέργειαν τών εν αυτοίς δυνάμει μερών δημιουργίαν πρόοδόν τε και σύστασιν, έτι μην και την δια τής προνοίας προς τα καθόλου τών μερικών εξομοίωσιν,

έως αν, τω κατά φύσιν γενικωτέρω λόγω τής λογικής ουσίας δια τής προς το ευ είναι κινήσεως τών μερικών την αυθαίρετον ενώσας ορμήν, ποιήσειεν αλλήλοις τε και τω όλω σύμφωνα και ταυτοκίνητα, μη εχόντων την γνωμικήν προς τα καθόλου τών επί μέρους διαφοράν, αλλ εις και ο αυτός εφ όλων θεωρηθήσεται λόγος, μη διαιρούμενος τοις τών καθ ων ίσως κατηγορείται τρόποις, και ούτως ενεργουμένην την εκθεωτικήν τών όλων επιδείξηται χάριν

...

Ο Θεός ολοκλήρωσε μια φορά, όπως μόνο Εκείνος γνωρίζει, τους αρχικούς «λόγους» των δημιουργημάτων και τις γενικές ουσίες των όντων. Ωστόσο, συνεχίζει να εργάζεται ακόμα και τώρα.

Δεν φροντίζει μόνο να διατηρεί αυτά τα όντα στη ζωή. Δημιουργεί και εξελίσσει στην πράξη και εκείνα τα μέρη που προϋπήρχαν μέσα τους ως δυνατότητες. Επίσης, μέσω της Πρόνοιάς Του, εξομοιώνει τα επιμέρους στοιχεία με τα γενικά σύνολα.

Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι ο Θεός να ενώσει την ελεύθερη επιθυμία των λογικών όντων με τον γενικότερο φυσικό τους νόμο. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την κίνησή τους προς το «ευ είναι» (την πνευματική τελειότητα). Έτσι, θα τα κάνει να συμφωνούν μεταξύ τους και με το Σύνολο, κινούμενα με τον ίδιο τρόπο.

...

Οι τών όντων λόγοι προκαταρτισθέντες τών αιώνων εν τω Θεώ, καθώς οίδεν αυτός, αόρατοι όντες, ους και αγαθά θελήματα καλείν τοις θείοις εστίν έθος ανδράσιν, από τών ποιημάτων νοούμενοι καθορώνται.

Οι λόγοι των όντων έχουν προετοιμαστεί από τον Θεό πριν από τους αιώνες. Είναι αόρατοι και ο Θεός τους γνωρίζει απόλυτα. Οι άγιοι άνθρωποι συνηθίζουν να τους ονομάζουν «αγαθά θελήματα» του Θεού. Αν και είναι αόρατοι, γίνονται αντιληπτοί στον νου μέσα από τα δημιουργήματα.

Τούτό εστι το μέγα και απόκρυφον μυστήριον. Τούτό εστι το μακάριον, δι ό τα πάντα συνέστησαν, τέλος. Τούτό εστιν ο τής αρχής τών όντων προεπινοούμενος θείος σκοπός, ον ορίζοντες είναί φαμεν προεπινοούμενον τέλος, ού ένεκα μεν τα πάντα, αυτό δε ουδενός ένεκεν· προς τούτο το τέλος αφορών τας τών όντων ο Θεός παρήγαγεν ουσίας.

Έπρεπε ο Δημιουργός των πάντων να παραμείνει αναλλοίωτος. Έγινε από τη φύση Του άνθρωπος (σύμφωνα με το θείο σχέδιο), ενώ δεν ήταν. Έπρεπε όμως να διατηρήσει αμετάβλητο και αυτό που ήταν από τη φύση Του (Θεός) και αυτό που έγινε (άνθρωπος). Στον Θεό δεν υπάρχει καμία αλλαγή. Σε Αυτόν δεν νοείται καμία απολύτως κίνηση, η οποία στα δημιουργήματα προκαλεί την αλλοίωση.

Αυτό είναι το μεγάλο και κρυφό μυστήριο. Αυτός είναι ο μακάριος σκοπός για τον οποίο δημιουργήθηκαν τα πάντα. Είναι ο θεϊκός στόχος που σχεδιάστηκε πριν από την αρχή των όντων. Τον ορίζουμε ως τον προκαθορισμένο σκοπό. Για χάρη του υπάρχουν τα πάντα, αλλά ο ίδιος δεν υπάρχει για χάρη κανενός άλλου. Ο Θεός δημιούργησε τις ουσίες των όντων έχοντας το βλέμμα Του σε αυτόν τον σκοπό.

...

Ευγνωμόνως δε τού πάθους ακουστέον· ου γαρ το κατά τροπήν ή φθοράν δυνάμεως ενταύθα δηλούται πάθος, αλλά το φύσει συνυπάρχον τοις ούσι. Πάντα γαρ όσα γέγονε πάσχει τι κινείσθαι, ως μη όντα αυτοκίνησις ή αυτοδύναμις.

Άρα, κανένα δημιούργημα που βρίσκεται σε κίνηση δεν έχει σταματήσει ακόμα. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχει φτάσει ακόμα στην πρώτη και μοναδική Αιτία, από την οποία παίρνει την ύπαρξή του. Δεν έχει φτάσει στον έσχατο στόχο της επιθυμίας του. Επομένως, δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι οι λογικές υπάρξεις υπήρχαν αρχικά σε μια ενότητα, σκορπίστηκαν και μετά δημιουργήθηκαν τα σώματα.

...

Κανένα κτίσμα λοιπόν δεν σταμάτησε ακόμα τη φυσική του κίνηση προς τον σκοπό του. Δεν έπαψε να ενεργεί, ούτε γεύτηκε ακόμα τον καρπό της κίνησης, που είναι η απάθεια και η ακινησία. Μόνο ο Θεός είναι το Τέλος, η Τελειότητα και η Απάθεια, γιατί είναι ακίνητος και πλήρης. Όλα τα δημιουργήματα κινούνται από μια αρχή προς ένα τέλος.

...

Ου γαρ δύναμις τής γενέσεως η στάσις εστίν, ίνα συνεπινοηθή τη γενέσει τών γεγενημένων, αλλά τής κατά δύναμιν ενεργείας τής τών γεγενημένων γενέσεως τέλος υπάρχει, και απλώς, ίνα συνελών είπω, τών προς τι ούσα η στάσις, ου προς γένεσιν, αλλά προς κίνησιν λέγεται, προς ην και αντιδιαστολήν επιδέχεται, ουδαμώς την προς γένεσιν αναφοράν έχουσα, προς ην διαστολήν ουκ επιδέχεται. Έως δ αν ουν στάσιν ακούω, παύλαν μόνον μανθάνω κινήσεως.

Ει δε τών άμα κατά την ύπαρξιν ουκ έστι γένεσις και στάσις, άρα παραχαράττει, σαφώς τον τής αληθείας λόγον ο τούτο θεσπίζων

...

Αυτό θα συμβεί όταν τα πάντα ελευθερωθούν από κάθε αλλαγή και αλλοίωση. Τότε, η κίνηση των όντων θα σταματήσει οριστικά μέσα στην απειρία του Θεού. Εκεί, όλα όσα κινούνται θα βρουν την τελική τους «στάση». Αυτή η απειρία υπάρχει γύρω από τον Θεό, αλλά δεν είναι ο ίδιος ο Θεός. Εκείνος βρίσκεται ασύγκριτα πιο ψηλά και από αυτή την απειρία.

...

Η σωστή λογική λέει ότι η γέννηση δεν μπορεί να έπεται της στάσης. Ούτε η στάση μπορεί να υπάρχει πριν από τη γέννηση. Η στάση δεν είναι μια δύναμη που συνοδεύει τη δημιουργία. Αντίθετα, η στάση είναι το τέλος, ο τελικός σκοπός της ενέργειας των όντων. Με απλά λόγια, η «στάση» αναφέρεται στην κίνηση (ως το σταμάτημά της) και όχι στη γέννηση. Όταν ακούω τη λέξη «στάση», καταλαβαίνω μόνο το τέλος της κίνησης.

Αν λοιπόν η γέννηση και η στάση δεν συμβαίνουν ταυτόχρονα, τότε όποιος διδάσκει το αντίθετο διαστρεβλώνει την αλήθεια.

...

Παν κατά φύσιν κινούμενον δι αιτίαν πάντως κινείται, και παν το δι αιτίαν κινούμενον δι αιτίαν πάντως και έστι, παν δε το δι αιτίαν ον και δι αιτίαν κινούμενον αρχήν μεν είχε πάντως τού είναι την δι ην έστι και εξ ης προς το είναι ήχθη αιτίαν, τέλος δε τού κινείσθαι την αυτήν δι ην κινείται και προς ην επείγεται αιτίαν. Παν δε το δι αιτίαν και ον και κινούμενον και γενητόν πάντως. Ει δε τού κινουμένου τέλος εστίν η δι ην κινείται αιτία, η αυτή πάντως εστί τη δι ην γεγένηται και έστιν αιτία. Μία ουν άρα πάντως τού οπωσούν όντος και κινουμένου κατά φύσιν ως αρχή και τέλος αιτία δι ην και έστι και κινείται παν το ον και κινούμενον.

Δραστήριος γαρ υπάρχουσα δύναμις και ποιεί τα γινόμενα θεοπρεπώς ως αρχή και προβάλλεται, και έλκει τα κινούμενα προνοητικώς ως τέλος και ορίζει. Ει δε παν κινούμενον και γενητόν δι αιτίαν έστι τε και κινείται και γεγένηται, παν ό μη δι αιτίαν εστίν ουδέ ποιητόν εστιν, ουδέ κινητόν δηλονότι. Ου γαρ κινείται το παντάπασι μη έχον τού είναι αιτίαν. Ει δε το αναίτιον πάντως και ακίνητον, ακίνητον άρα το Θείον, ως τού είναι μηδεμίαν έχον αιτίαν, και πάντων τών όντων υπάρχον αιτίαν.

Κάθε ον που κινείται σύμφωνα με τη φύση του, κινείται οπωσδήποτε για κάποια αιτία. Ό,τι κινείται για μια αιτία, έχει την αιτία αυτή και για την ύπαρξή του. Κάθε δημιούργημα λοιπόν έχει μια αρχή (την αιτία που το έφερε στη ζωή) και ένα τέλος (τον σκοπό προς τον οποίο τρέχει). Η αιτία αυτή είναι μία και για τα δύο: ο Θεός.

Τόσο λοιπόν ο άγιος Διονύσιος, όσο και ο άγιος Μάξιμος, τον οποίο επικαλέσθκαν οι ανωτέρω Δημιουργιστές, ως δήθεν αντίθετους προς την εξελισσόμενη πορεία τών ειδών, στην πραγματικότητα γράφουν το ακριβώς αντίθετο, από τις διαστρεβλωμένες Πλατωνίζουσες αντιχριστιανικές ερμηνείες τών Δημιουργιστών αυτών.

Κάθε δημιούργημα έγινε από τον Θεό εκ τού μηδενός, και οι Λόγοι τών Όντων για το κάθε κτίσμα, περιλαμβάνουν εξελισσόμενες ενέργειες τής πορείας τού κάθε όντος, προς τον απώτερο σκοπό τής δημιουργίας, που είναι η ανακεφαλαίωση όλης τής κτίσεως δια τού ανθρώπου, μέσα στον Θεό Λόγο, Ιησού Χριστό.